Bệnh trĩ đang trẻ hoá: Nguyên nhân – Dấu hiệu – Cách phòng và điều trị hiệu quả

1. Tình trạng “trẻ hoá” của bệnh trĩ

Trước đây, Bệnh trĩ thường gặp ở người lớn tuổi do mất độ đàn hồi mô và thay đổi sinh lý. Nay xu hướng đã chuyển: càng nhiều người tuổi 20–30, thậm chí dưới 20, xuất hiện trĩ.

Theo báo cáo, môi trường làm việc ngồi lâu, ít vận động, ăn uống thiếu chất xơ là những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng này.

Vì sao xu hướng này đáng lưu ý

• Người trẻ thường chủ quan với các triệu chứng nhỏ như chảy máu khi đại tiện, nên dễ để bệnh tiến triển.

• Trĩ ở người trẻ nếu không xử lý sớm có thể tiến triển nhanh và gây biến chứng nặng hơn.

• Việc điều trị muộn sẽ ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống, công việc, tâm lý người bệnh – vốn đang ở tuổi sung sức.

2. Nguyên nhân khiến bệnh trĩ ở người trẻ tăng cao

2.1 Ngồi lâu – ít vận động

Đối tượng như nhân viên văn phòng, tài xế, “nghiện” điện thoại khi đi vệ sinh… rất dễ bị trĩ vận động. Việc ngồi một tư thế lâu khiến ứ trệ máu vùng hậu môn – trực tràng, tăng áp lực lên tĩnh mạch dẫn tới hình thành búi trĩ.

2.2 Thói quen vệ sinh và đại tiện không lành mạnh

• Mang điện thoại vào nhà vệ sinh, ngồi lâu rặn, kéo dài thời gian đại tiện khiến tăng áp lực lên hậu môn

• Nhịn đại tiện hoặc đại tiện không đều, hoặc phân cứng do thiếu chất xơ, uống nước ít.

2.3 Chế độ ăn thiếu chất xơ, uống ít nước, ăn uống nhiều đồ nhanh – cay nóng

Thức ăn nhanh, ít rau xanh – trái cây, sử dụng nhiều đồ uống có ga, rượu bia – tất cả góp phần khiến phân khô, táo bón kéo dài, từ đó gây trĩ.

2.4 Tăng cân – béo phì – đặc thù công việc

Thừa cân tạo áp lực lên vùng chậu – hậu môn, đồng thời người trẻ ít vận động thường. Công việc mang vác hoặc ngồi lâu cũng là yếu tố nguy cơ

3. Dấu hiệu cảnh báo bệnh trĩ ở người trẻ

• Chảy máu đỏ tươi khi đi đại tiện – trên giấy vệ sinh, trong bồn cầu.

• Cảm giác ngứa, rát hoặc kích ứng vùng hậu môn; đôi khi dịch nhầy.

• Cảm giác có “cục” hoặc “búi” quanh hậu môn khi sa trĩ.

• Đau khi đi tiêu, đặc biệt nếu búi trĩ bị tắc nghẽn hoặc viêm.

Lưu ý: Ở người trẻ, vì chủ quan nên thường làm ngơ các chảy máu nhỏ hoặc ngứa nhẹ. Việc này khiến bệnh tiến triển khi vẫn còn nhẹ.

4. Vì sao cần xử lý sớm – nguy cơ nếu để muộn

• Nếu kéo dài, trĩ có thể sa nhiều, độ trĩ tăng – dẫn tới điều trị khó hơn, chi phí lớn hơn, thời gian hồi phục lâu hơn.

• Nguy cơ biến chứng: nghẹt búi trĩ, thiếu máu do chảy máu mãn tính, viêm nhiễm vùng hậu môn.

• Ảnh hưởng tới tâm lý, công việc, sinh hoạt: người trẻ có thể cảm thấy xấu hổ, ngại đi khám, ảnh hưởng hiệu suất làm việc, đời sống tình dục.

5. Cách phòng tránh và điều chỉnh lối sống cho người trẻ

5.1 Chế độ ăn và uống

• Tăng cường chất xơ: rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.

• Uống đủ nước mỗi ngày (khoảng ≥ 2 lít tùy thể trạng).

• Hạn chế đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, rượu bia, thức uống có ga.

5.2 Vận động và thay đổi thói quen ngồi

• Cố gắng đi lại mỗi 30–60 phút khi ngồi làm việc lâu.

• Tránh mang điện thoại vào nhà vệ sinh hoặc ngồi quá lâu khi đại tiện.

• Tập thể dục đều đặn, tăng cường hoạt động vùng cơ sàn chậu – vùng hậu môn.

5.3 Vệ sinh hậu môn và đại tiện đúng cách

• Đi đại tiện khi có cảm giác, không nhịn.

• Tránh rặn mạnh, ngồi lâu trên bồn cầu.

• Vệ sinh nhẹ nhàng vùng hậu môn sau đại tiện, lau khô.

5.4 Khi phát hiện dấu hiệu bất thường

• Hãy đi khám sớm nếu có chảy máu, đau, sa búi trĩ. Việc xử lý ở giai đoạn sớm giúp khả năng điều trị thành công cao hơn.

6. Điều trị bệnh trĩ khi người trẻ đã mắc

• Ở giai đoạn nhẹ (độ 1 – 2): thường là điều chỉnh lối sống + nội khoa (thuốc, chế độ ăn, vận động).

• Giai đoạn nặng hơn (độ 3 – 4 hoặc có biến chứng): có thể cần thủ thuật hoặc phẫu thuật (ví dụ thắt búi trĩ, laser, PPH,…) – người trẻ nên chọn cơ sở uy tín, chuyên khoa.

7. Kết luận

Bệnh trĩ không còn là “bệnh người lớn tuổi” – xu hướng trẻ hoá với người trẻ ngày càng rõ. Việc chủ động phòng tránh bằng thay đổi lối sống là chìa khóa giúp bạn tránh được “căn bệnh khó nói” này. Nếu đã có dấu hiệu, xử lý sớm tại cơ sở chuyên khoa sẽ giúp bạn hồi phục nhanh, tránh biến chứng và quay lại cuộc sống bình thường.

Gợi ý cho bạn tại Phòng khám Trĩ – Nam học 35 Ninh Bình: nếu bạn mới xuất hiện triệu chứng như chảy máu khi đi ngoài, ngứa – rát hậu môn, sa búi trĩ nhẹ… hãy đặt lịch khám sớm – chúng tôi hỗ trợ nhanh, chính xác và thân thiện.

FAQ (Câu hỏi thường gặp)

Q1: Người 25 tuổi có bị bệnh trĩ không?
A1: Có. Nếu bạn ngồi lâu, ít vận động, ăn ít chất xơ hoặc nhịn đại tiện thì nguy cơ trĩ vẫn rất cao.

Q2: Tôi làm văn phòng, ngồi nhiều – làm sao tránh trĩ?
A2: Cứ mỗi 30–60 phút bạn nên đứng dậy đi lại, uống nước đủ, tránh ngồi quá lâu, đặc biệt khi đi vệ sinh không mang điện thoại và ngồi lâu.

Q3: Trĩ độ 1 có phải phẫu thuật không?
A3: Thường chưa cần phẫu thuật — chủ yếu là điều chỉnh sinh hoạt, ăn uống và theo dõi. Nếu không cải thiện mới xem xét thủ thuật.

Q4: Ăn gì để giảm nguy cơ trĩ?
A4: Nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, uống đủ nước; hạn chế đồ cay, nhiều dầu mỡ, rượu bia.

Q5: Ngồi bệt, nghe điện thoại khi đi vệ sinh có sao không?
A5: Có — ngồi lâu khi đi toilet kéo dài thời gian đồng thời tăng áp lực vùng hậu môn – trực tràng, là một thói quen nên tránh