Hướng dẫn ăn uống & chăm sóc chi tiết

Địa chỉ áp dụng hướng dẫn: Phòng khám Trĩ – Nam học 35 Ninh Bình
Hotline: 0916 824 269 – 0916 511 605
Đ/c: 107 Phan Chu Trinh, P. Hoa Lư, Tỉnh Ninh Bình (đối diện BV Sản Nhi Ninh Bình)

Vì sao chế độ ăn uống sau RFA quan trọng?

• Giúp đi ngoài êm, tránh rặn – yếu tố hàng đầu để vết thủ thuật nhanh lành.

• Giảm đau, chảy máu, phù nề, hạn chế tái phát.

• Duy trì thói quen đại tiện đúng giờ, ngừa táo bón mạn tính.

Nguyên tắc vàng (áp dụng xuyên suốt)

• Nước: 30–35 ml/kg/ngày (60 kg ≈ 1,8–2,1 lít), chia đều cả ngày.

• Chất xơ hòa tan: yến mạch, chuối chín, khoai lang, bí đỏ, đu đủ, lê, táo gọt vỏ (trong 3–5 ngày đầu), hạt chia/đậu nấu nhừ.

• Đạm “sạch”: cá, thịt nạc, trứng, sữa chua/yaourt, đậu phụ.

• Dầu tốt: 1–2 thìa canh/ngày (ô-liu, mè) giúp bôi trơn phân.

• Probiotic: sữa chua/kefir không đường.

• Ăn mềm – ấm – dễ tiêu trong 3–5 ngày đầu; tăng dần rau lá, vỏ quả khi đi ngoài không đau.

Hạn chế/Tránh: rượu bia, ớt/cay, tiêu nhiều, đồ chiên rán, nội tạng, mắm nặng mùi, cà phê đậm đặc lúc bụng rỗng, nước có ga, bánh khô/xôi nếp khô, hút thuốc.

Nên ăn gì theo từng giai đoạn?

0–48 giờ đầu

• Mục tiêu: phân mềm – tránh rặn.

• Gợi ý: cháo, súp, bún/miến mềm; trái cây chín; sữa chua.

• Món cụ thể:

  • Cháo yến mạch/khoai lang + thịt bằm hoặc cá xé.

  • Súp bí đỏ + ức gà xé.

  • Chuối/đu đủ chín 1–2 phần/ngày.

  • 1 hũ sữa chua không đường sau bữa trưa/chiều.

• Thuốc làm mềm phân (nếu bác sĩ kê): psyllium hoặc PEG 3350 dùng đúng liều.

Ngày 3–7

• Tăng dần rau lá nấu mềm, đậu phụ, ngũ cốc nguyên cám nấu kỹ.

• Món gợi ý:

  • Cơm mềm + cá kho nhạt + canh mồng tơi/rau đay nấu tôm.

  • Bún cá/miến gà ít mỡ + đĩa rau luộc (bí xanh, súp lơ, cà rốt).

  • Khoai lang hấp ½–1 củ vào xế chiều.

• Thói quen: Uống nước ấm buổi sáng; đi ngoài sau ăn sáng, không ngồi >5 phút, không rặn.

Tuần 2–4

• Trở lại chế độ bình thường lành mạnh; 20–30 g chất xơ/ngày.

• Thêm: gạo lứt nấu mềm/đa ngũ cốc, bánh mì nguyên cám, rau xanh 2–3 bữa/ngày, trái cây 2 phần/ngày, hạt (hạnh nhân/óc chó) nhai kỹ.

Thực đơn mẫu nhanh (Việt Nam)

3 ngày đầu (mềm – ấm – nhiều nước):

• Sáng: Cháo yến mạch + trứng chần; 1 ly nước ấm.

• Trưa: Miến gà/cơm mềm; canh mồng tơi tôm băm.

• Xế: Sữa chua + ½ quả chuối hoặc đu đủ chín.

• Tối: Súp bí đỏ + cá hấp; 1 cốc nước ấm trước ngủ.

Ngày 4–7:

• Sáng: Bún cá/miến nấm; 1 cốc nước ấm.

• Trưa: Cơm + cá kho nhạt + rau luộc (bí xanh/súp lơ cà rốt) + 1 thìa dầu ô-liu trộn rau.

• Xế: Khoai lang hấp nhỏ + 1 hũ sữa chua.

• Tối: Đậu phụ sốt cà chua nhạt + canh rau dền tôm.

Sau 1 tuần:

• Sáng: Bánh mì nguyên cám + ốp-la 1 trứng + salad xà lách dưa chuột (không cay).

• Trưa: Cơm gạo lứt mềm + ức gà áp chảo ít dầu + canh rau cải nấu nấm.

• Tối: Cá hấp/sườn non hầm rau củ + trái cây chín (lê/táo gọt vỏ).

“Gói cấp cứu táo bón” tại nhà

• Sáng sớm: 1 cốc nước ấm + đi vệ sinh đúng giờ (5 phút), không rặn.

• Nếu phân khô: psyllium 1 thìa cà phê/250 ml nước, sau đó uống thêm 1 cốc nước; tăng khoai lang/yến mạch trong ngày.

• Vẫn khó đi >24–48 giờ: liên hệ bác sĩ để cân nhắc PEG 3350 hoặc thuốc đặt glycerin ngắn hạn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Có uống cà phê được không?
Có thể 1 ly nhạt sau 3–5 ngày nếu không gây xót rát/tiêu chảy; tránh khi bụng rỗng.

2. Có ăn rau sống, mắm tôm, đồ cay?
Nên tránh 1–2 tuần đầu; tăng dần tùy khả năng chịu đựng sau đó.

3. Uống sữa có đầy hơi, thay bằng gì?
Chuyển sang sữa chua/kefir (probiotic) hoặc sữa không lactose.

4. Bao lâu thì sinh hoạt bình thường?
Đa số bệnh nhân sinh hoạt gần như bình thường sau 3–7 ngày; kiêng rặn khi đi ngoài.

Khi nào cần liên hệ bác sĩ ngay?

• Chảy máu đỏ tươi thành tia hoặc ướt băng liên tục.

• Sốt ≥38°C, đau tăng dần không đáp ứng thuốc đã kê.

• Táo bón >3 ngày dù đã uống đủ nước – xơ – làm mềm phân.

• Tiêu chảy >3 lần/ngày kèm mót rặn nhiều.

Lưu ý: Bài viết mang tính hướng dẫn. Vui lòng tuân thủ toa thuốc và dặn dò cá thể hóa của bác sĩ điều trị.